دهوڵهتی ئاسایش (رهفا)
نیزامێکی سیاسییه که دهوڵهت به بهرپرسیاری داکۆکی و بهرهو پێش بردنی ئاسایشی کۆمهڵایهتی و لهخۆشیدا به سهر بردنی ژیانی هاووڵاتیان دهزانێ.
دهوڵهتێکی ئهوتۆ له سهریهتی بۆ ههموان "له بێشکهوه تا گۆڕ" پێداویستیهکانی ئاگالێبوون و دهرمان، بیمهی نهخۆشی و بێکاری، پهککهوتوویی، بهڕێچوونی بنهماڵه و خانوبهره و.... پێکبێنێ. بیمهی کۆمهڵایهتی له ساڵی 1880وه له ئاڵمانیا و له ئینگلیز پێش ساڵی 1914 بووه باو، بهڵام پڕۆژه گشتییهکهی (ههروهها واتهی دهوڵهتی ئاسایش) له لایهن حیزبی کرێکاری ئینگلیزهوه (1945 – 1950) بۆ جاری یهکهم هاته ئاڕاوه. له زۆربهی وڵاتانی تر بۆ وێنه له ئوروپای رۆژئاوا، ئیسکاندیناوی و نیوزیلهند، پڕۆگرامێکی ئهوتۆ بهڕێوه دهچێ.
رهخنهگرانی دهوڵهتی ئاسایش، سوورن له سهر ئهوهی که خهڵک له دهوڵهتێکی ئاوادا کهمتر کار دهکهن و ههڵوهداییان به شوێن کار و تێکۆشاندا کزتر دهبێ، ههروهها بواری ههڵبژاردنی ههلومهرجی ژیان بۆ تاکهکان تهسکتر و چاوهدێری دهوڵهت هێنده بهربڵاو دهبێ که شێوهیهکی نوێی کۆیلهیی لێدهکهوێتهوه.
به گشتی، جووڵانهوهی سۆسیال دیمۆکڕاسی له ئوروپا له بهرهوپێشبردنی بیری "دهوڵهتی ئاسایش"دا نهخشی زۆر کاریگهر دهگێڕێ و سهرکهوتووترین وێنهشی له لایهن حیزبی سۆسیالیستی سویدهوه له ماوهی سی ساڵ حکوومهتهکهی له پاش شهڕی دووههمی جیهانیهوه دامهزراوه.
د. ئاشوری
دهوڵهتێکی ئهوتۆ له سهریهتی بۆ ههموان "له بێشکهوه تا گۆڕ" پێداویستیهکانی ئاگالێبوون و دهرمان، بیمهی نهخۆشی و بێکاری، پهککهوتوویی، بهڕێچوونی بنهماڵه و خانوبهره و.... پێکبێنێ. بیمهی کۆمهڵایهتی له ساڵی 1880وه له ئاڵمانیا و له ئینگلیز پێش ساڵی 1914 بووه باو، بهڵام پڕۆژه گشتییهکهی (ههروهها واتهی دهوڵهتی ئاسایش) له لایهن حیزبی کرێکاری ئینگلیزهوه (1945 – 1950) بۆ جاری یهکهم هاته ئاڕاوه. له زۆربهی وڵاتانی تر بۆ وێنه له ئوروپای رۆژئاوا، ئیسکاندیناوی و نیوزیلهند، پڕۆگرامێکی ئهوتۆ بهڕێوه دهچێ.
رهخنهگرانی دهوڵهتی ئاسایش، سوورن له سهر ئهوهی که خهڵک له دهوڵهتێکی ئاوادا کهمتر کار دهکهن و ههڵوهداییان به شوێن کار و تێکۆشاندا کزتر دهبێ، ههروهها بواری ههڵبژاردنی ههلومهرجی ژیان بۆ تاکهکان تهسکتر و چاوهدێری دهوڵهت هێنده بهربڵاو دهبێ که شێوهیهکی نوێی کۆیلهیی لێدهکهوێتهوه.
به گشتی، جووڵانهوهی سۆسیال دیمۆکڕاسی له ئوروپا له بهرهوپێشبردنی بیری "دهوڵهتی ئاسایش"دا نهخشی زۆر کاریگهر دهگێڕێ و سهرکهوتووترین وێنهشی له لایهن حیزبی سۆسیالیستی سویدهوه له ماوهی سی ساڵ حکوومهتهکهی له پاش شهڕی دووههمی جیهانیهوه دامهزراوه.
د. ئاشوری