ئارشیڤی زانست
زمانناسی و تیۆری دهروونشیكاری لاکان
ئهحمهد غوڵامی
اثرات زیانبخش و ناهنجار سیگار
دکتر مصطفی جراحیان
ئهنفلۆنزای بهراز
Swine flu
دوکتور کامران ئهمین ئاوه
بۆ یهکهم جار له جیهاندا و بهبهشداری پسپۆرێکی کورد تاقیدهکرێتهوه
شێوهیهکی نوێ بۆ دهرمان کردنی شێرپهنجه
کڕۆنۆلۆگیای دێرۆکیی تهشهنهی هۆزه تورکهکان به ڕۆژههڵاتی ناوهنددا
له ئهڵمانییهوه / ئهنوهر محهمهد ئهحمهد
چهند وتهیهکی پیویست:
بێشک ههڵوێست و بۆچوونی سیاسهتی ئهمڕۆی دهستهڵات و سیستهمی دهوڵهتی تورکیا، له ههمبهر کورد و مافهکانیدا، ڕوون و ئاشکرایه. ئهوان بێپهرده، دژی ههر مافێکی نهتهوهیی و کولتووری کوردن.
یهکێک له خاڵه سهرهکیهکانی وڵاتانی ئهوروپای هاوبهشیش که بهسهر تورکیایدا دهسهپێنن، باوهڕ هێنانی تورکیایه به ههبوونی کهمایهتیهکان ـ وهک کورد ـ ئهوجا ڕهچاوکردنی مافه نهتهوهیی و کولتوریهکان.
تورکیا له ساتێکدا باس له کۆماری تورکی له قوبرس دهکات. پارێزگاری له مافی کهمه نهتهوه تورکزبانهکانی بولگاریا، هێرتسی گۆڤینا و کوردستان ـ که نیوهیان کوردن ـ دهکات، کهچی به پێچهوانهی ئهو ههڵویستهی، که بۆ سیاسهتی نێودهوڵهتی شایانی قبووڵ نییه!، دژی ههر مافێکی کورده له ناو نیشتمانی خۆیدا که کوردستانه؟ وڵاتانی ئهوروپایش ئهم سیاسهته دووفاقهییه نادروست و نا دیموکراتیهی دهستهڵاتی تورکیایان، لا پهسهند و قبووڵ نییه.
زمانناسی
زمانناسی و تیۆری دهروونشیكاری لاکانئهحمهد غوڵامی
له سهدهی نۆزده بهملاوه فهلسهفهی زمان له ئهندیشهی كۆمهڵێك فیلسووف وهك بابهتێكی نوێ له فهلسهفهدا رهچاو كراوه، هێردێر، فریگه، مێرڵۆپۆنتی، هایدگێر، ویتگنشتاین، لاكان، دریدا، لیوتار و... كاریگهریهكی زۆریان له سهر فهلسهفهی زمان و زمانناسی داناوه؛ لهم ناوهدا رۆڵی فردینان دۆسۆسۆر(1913-1857) وهك یهكهمین كهس كه باس له نیشانهناسی هێنایه ناو باسی فهلسهفیهوه یهگجار گرینگه. سۆسۆر نیشانهناسیsemiology به زانستی توێژینهوهی سیستمی دلالهته ماناییهكان دادهنێ كه زمان یهكێكه لهو سیستمانه، واته به رای سۆسۆر زمان بهشێكه له زانستی نیشانهناسی.
پزیشکی
اثرات زیانبخش و ناهنجار سیگاردکتر مصطفی جراحیان
گياه تنباکو از طرف بوميان قاره آمريکا در دوران باستان کشف شد. مصرف گياه تنباکو پس از کشف آمريکا به وسيله کريستف کلمب بين ملتهاي ديگر گسترش يافت. اروپاييها استفاده از گياه تنباکو را از بوميان آموختند و در اواسط قرن هفدهم، مصرف تنباکو بطور گسترده در اروپا رواج يافت. نيکوتين ماده دارويي موجود در برگهاي تنباکوست . اين ماده محصول متابوليک اصلي گياه تنباکوست.
نيکوتين سبب آزاد شدن موادي در بخش مرکزي غده فوق کليه مي گردد که موجب افزايش ضربان قلب و فشار خون مي شود. از سوي ديگر نيکوتين سبب تحريک سيستم عصبي مرکزي گشته و موجب ترشح ماده ای شیمیایی به نام دوپامین (Dopamin) از طرف سلولهای مغزی میگردد و این حس لذت روحی و جسمی در بدن ایجاد میکند. مقادير محدود نيکوتين ايجاد لرزش ومقادير زياد آن تشنج ايجاد مي کند. نيکوتين به آساني توسط دستگاه تنفسي، غشاهاي دهاني و پوست جذب مي گردد و سبب کندي انتقال پيامهاي عصبي ميگردد. سيگارهاي معمولي بين ۵/۱-۱ ميلي گرم ، سيگارهاي سبک ۱-۵/۰ ميلي گرم و سيگارهاي بسيار سبک کمتر از ۵/۰ ميلي گرم نيکوتين دارند.
نيکوتين سبب آزاد شدن موادي در بخش مرکزي غده فوق کليه مي گردد که موجب افزايش ضربان قلب و فشار خون مي شود. از سوي ديگر نيکوتين سبب تحريک سيستم عصبي مرکزي گشته و موجب ترشح ماده ای شیمیایی به نام دوپامین (Dopamin) از طرف سلولهای مغزی میگردد و این حس لذت روحی و جسمی در بدن ایجاد میکند. مقادير محدود نيکوتين ايجاد لرزش ومقادير زياد آن تشنج ايجاد مي کند. نيکوتين به آساني توسط دستگاه تنفسي، غشاهاي دهاني و پوست جذب مي گردد و سبب کندي انتقال پيامهاي عصبي ميگردد. سيگارهاي معمولي بين ۵/۱-۱ ميلي گرم ، سيگارهاي سبک ۱-۵/۰ ميلي گرم و سيگارهاي بسيار سبک کمتر از ۵/۰ ميلي گرم نيکوتين دارند.
ئهنفلۆنزای بهرازSwine flu
دوکتور کامران ئهمین ئاوه
ئهنفلۆنزای بهراز نهخۆشیهکی گیرۆی دهزگای ههناسهی بهرازه. هۆی ئهم نهخۆشیه ڤیروسی ئهنفلۆنزای بهراز له چهشنی ئایه (influenza A «H1N1»virus). له کاتی ئاساییدا ئهم نهخۆشیه تایبهت به بهرازه، بهڵام به هۆی گۆڕانی (مۆتاسیونی) ئهم ڤیروسه، دهتوانێ ببێته هۆی نهخۆشی مرۆڤ و له رێگای ههناسهوه (کۆخه و پشمین) له کهسێکهوه به کهسێکی تربدرێ. لهوه دهچێ دهست له دم و لوتدان ئهویش پاش پێوهندی لهگهڵ شتێک که ئهم ڤیروسهی له سهر بێت دهتوانێ هۆی راگواستنی ئهم نهخۆشیه بێت.
بۆ یهکهم جار له جیهاندا و بهبهشداری پسپۆرێکی کورد تاقیدهکرێتهوه
شێوهیهکی نوێ بۆ دهرمان کردنی شێرپهنجه
دهرمانی شێرپهنجه مژارێکی گرینگی لێکۆڵینهوهکانی جیهانی پزیشکی و بیۆلۆژییه. لهو بوارهدا وێڕای زۆر ناوهندی لێکۆڵینهوهی جیهانی، ماوهی 15 ساڵه له ناوهندی زانستی هایدێلبێرگی ئاڵمانیا، بێوچان له بواری گهشهپێدان و دهوڵهمهندکردنی واکسیناسیۆنی خانهکانی تومۆری خۆیی، لێکۆڵینهوه دهکرێ و شێوهیهک که لێرهدا به ناوی شێوهی ژین دهرمانی و واکسیناسیۆن به ڤیروس ناو بردراوه، تا رادهیهکی زۆر سهرکهوتوو نرخێندراوه. به خۆشیهوه یهکێک له بهشدارانی ئهو لێکۆڵینهوه کورده (بهڕێز دوکتور مستهفا جهڕاحیان)، له گهڵ داوای سهرکهوتن بۆ ئهو بهڕێزه، هیوادارم بهڕێوهچوونی پڕۆژهیهکی ئهوتۆ که له ژێر چاوهدێری پڕۆفسۆر شیرماخێری ئاڵمانیدایه، رێی بکهوێته کوردستان و پزیشکان و بیۆلۆژیست و پاتۆلۆگهکانی کورد یارمهتیان بدهن که بێگومان خزمهتێکی گهورهیه.
دوکتور مستهفا جهڕاحیان بهتایبهت بۆ خوێنهرانی ماڵپهڕی راڤه، بهکورتی ئاماژه بهو شێوازه دهکات و لێرهدا وهرگێڕدراوهکهی بهکوردی پێشکهش بهخوێنهرانی دهکهم.
دوکتور تاهیر حیکمهت
دوکتور مستهفا جهڕاحیان بهتایبهت بۆ خوێنهرانی ماڵپهڕی راڤه، بهکورتی ئاماژه بهو شێوازه دهکات و لێرهدا وهرگێڕدراوهکهی بهکوردی پێشکهش بهخوێنهرانی دهکهم.
دوکتور تاهیر حیکمهت
مێژوویی
کڕۆنۆلۆگیای دێرۆکیی تهشهنهی هۆزه تورکهکان به ڕۆژههڵاتی ناوهندداله ئهڵمانییهوه / ئهنوهر محهمهد ئهحمهد
چهند وتهیهکی پیویست:
بێشک ههڵوێست و بۆچوونی سیاسهتی ئهمڕۆی دهستهڵات و سیستهمی دهوڵهتی تورکیا، له ههمبهر کورد و مافهکانیدا، ڕوون و ئاشکرایه. ئهوان بێپهرده، دژی ههر مافێکی نهتهوهیی و کولتووری کوردن.
یهکێک له خاڵه سهرهکیهکانی وڵاتانی ئهوروپای هاوبهشیش که بهسهر تورکیایدا دهسهپێنن، باوهڕ هێنانی تورکیایه به ههبوونی کهمایهتیهکان ـ وهک کورد ـ ئهوجا ڕهچاوکردنی مافه نهتهوهیی و کولتوریهکان.
تورکیا له ساتێکدا باس له کۆماری تورکی له قوبرس دهکات. پارێزگاری له مافی کهمه نهتهوه تورکزبانهکانی بولگاریا، هێرتسی گۆڤینا و کوردستان ـ که نیوهیان کوردن ـ دهکات، کهچی به پێچهوانهی ئهو ههڵویستهی، که بۆ سیاسهتی نێودهوڵهتی شایانی قبووڵ نییه!، دژی ههر مافێکی کورده له ناو نیشتمانی خۆیدا که کوردستانه؟ وڵاتانی ئهوروپایش ئهم سیاسهته دووفاقهییه نادروست و نا دیموکراتیهی دهستهڵاتی تورکیایان، لا پهسهند و قبووڵ نییه.