ئارشیڤی زانست
دوو بهسهرهات: باوکێک و کۆرهکهی
ئێلخان تهقییهڤ
وهرگێڕانی له رووسییهوه: مهنسور سدقی
قهیرانی ناسنامهی نهتهوهیی له باشووری قهفقاس
چارهنووسی ئێزدییهكانی ئهرمهنستان
نههرۆ زاگرۆس
بهپێی تازهترین لێکۆڵینهوهکان
بۆکان پێتهختی ماناییهکان بووه
نهخۆشیهکانی دهزگای چێکردن و ڕاماڵێنی میز (1)
دوکتور کامران ئهمین ئاوه
تازهکانی پزیشکی
کۆ کردنهوه و وهرگێڕان: دوکتور کامران ئهمین ئاوه
(7)
● ڕهنگی کارامێل ومهترسی شێرپهنجه
● مردنی ناکاو وهک ئاکامی خواردنهوی نووشابهی وزهدار
● ئهلکۆل کوژهری ژماره یهکی جیهان
(6)
● پێوهندی تێکچوونی کاری ڕهگهکانی خوێن و نهخۆشیی ئالزهایمێر
● ویتامین ب و بهرگری لهنهخۆشیی ئالزهایمێر
● بهرگریی لهئاسم و کۆنتڕۆڵ یاخود دهرمانی ئالزهایمێر
(5)
● مهترسی نهخۆشی دڵ لهژنان و کاری پڕ لهسترێس
● خواردنهوهی نووشابه (ساردی) بهفروکتۆزی زۆر و بهرز بوونهوهی مهترسی نهخۆشی نقرس لهژناندا
● مامۆگراڤی ساڵانهو هێنانهخوارهوهی مهترسی ماستێکتۆمی لهژناندا
(4)
● کهڕیی بههۆی جگهرهکێشانی پاسیڤ
●ئالێرژی ماچ
●هاتنهخوارهوهی مهترسی شیرپهنجهی ڕیخۆڵه بهیارمهتی دۆزی کهمی ئاسپرین
(3)
● دهرفهتی دیتن بۆ کوێرهکان
● خواردنی گۆشتی سوور مهترسی شیرپهنجهی ههیه
● لهپ تاب دهتوانێ هۆی نهزۆکی پیاوان بێت!
(2)
(1)
سهبارهت به كتێبی "مێژوو و وشیاری چینایهتی"
هادی محهمهدی
رێبازی رزگاری
تا مرۆڤ ههیه ئایین و دهستووریش زاڵه
حهزرهتی ئایهتوڵڵا شێخ محهمهد مهردووخی کوردستانی
له فارسییهوه: دوکتۆر تاهیر حیکمهت (د.ئازاد)
بهشی دووهم
بهشی سێهم
بهشی چوارهم
بهشی پێنجهم
بهشی شهشهم
جهمال نهبهز
کورتهباسێک له سهر ژیانی:
ئایهتوڵڵا محهمهد مهردووخی کوردستانی
هادی حوجهتوساداتی
"با، رووناکییهکان نهکوژێنینهوه تا بتوانین له رووناکیدا باشتر ههنگاو ههڵێنینهوه"
زمانناسی و تیۆری دهروونشیكاری لاکان
ئهحمهد غوڵامی
اثرات زیانبخش و ناهنجار سیگار
دکتر مصطفی جراحیان
ئهنفلۆنزای بهراز
Swine flu
دوکتور کامران ئهمین ئاوه
بۆ یهکهم جار له جیهاندا و بهبهشداری پسپۆرێکی کورد تاقیدهکرێتهوه
شێوهیهکی نوێ بۆ دهرمان کردنی شێرپهنجه
کڕۆنۆلۆگیای دێرۆکیی تهشهنهی هۆزه تورکهکان به ڕۆژههڵاتی ناوهنددا
له ئهڵمانییهوه / ئهنوهر محهمهد ئهحمهد
چهند وتهیهکی پیویست:
بێشک ههڵوێست و بۆچوونی سیاسهتی ئهمڕۆی دهستهڵات و سیستهمی دهوڵهتی تورکیا، له ههمبهر کورد و مافهکانیدا، ڕوون و ئاشکرایه. ئهوان بێپهرده، دژی ههر مافێکی نهتهوهیی و کولتووری کوردن.
یهکێک له خاڵه سهرهکیهکانی وڵاتانی ئهوروپای هاوبهشیش که بهسهر تورکیایدا دهسهپێنن، باوهڕ هێنانی تورکیایه به ههبوونی کهمایهتیهکان ـ وهک کورد ـ ئهوجا ڕهچاوکردنی مافه نهتهوهیی و کولتوریهکان.
تورکیا له ساتێکدا باس له کۆماری تورکی له قوبرس دهکات. پارێزگاری له مافی کهمه نهتهوه تورکزبانهکانی بولگاریا، هێرتسی گۆڤینا و کوردستان ـ که نیوهیان کوردن ـ دهکات، کهچی به پێچهوانهی ئهو ههڵویستهی، که بۆ سیاسهتی نێودهوڵهتی شایانی قبووڵ نییه!، دژی ههر مافێکی کورده له ناو نیشتمانی خۆیدا که کوردستانه؟ وڵاتانی ئهوروپایش ئهم سیاسهته دووفاقهییه نادروست و نا دیموکراتیهی دهستهڵاتی تورکیایان، لا پهسهند و قبووڵ نییه.
مێژوویی
دوو بهسهرهات: باوکێک و کۆرهکهیئێلخان تهقییهڤ
وهرگێڕانی له رووسییهوه: مهنسور سدقی
ئهو بهسهرهاته بهڕاستی له شاری 'تیفلیس" له ساڵی 1906دا روویداوه.
باپیرم، "شووکۆر جهعفهرئۆغڵوو، ئۆغلوو تهقییهڤ" له ساڵی 1886 و له گوندی "ئالییانڵی" سهربه ناوچهی قهرهباخ (ئێستا سهربه ناوچهی "لاچین"ه له ئازهربایجان)، له خێزانێکی کورددا لهدایکبوو. له سهرهتاکانی سهدهی بیستهمدا، شهڕێک له نێوان ئازهربایجان و ئهرمهنستاندا روویدا (1905-1906). باپیرم لهگهڵ کورده موسڵمانهکانیتر بهشداری لهو شهڕهدا کرد.
باپیرم، "شووکۆر جهعفهرئۆغڵوو، ئۆغلوو تهقییهڤ" له ساڵی 1886 و له گوندی "ئالییانڵی" سهربه ناوچهی قهرهباخ (ئێستا سهربه ناوچهی "لاچین"ه له ئازهربایجان)، له خێزانێکی کورددا لهدایکبوو. له سهرهتاکانی سهدهی بیستهمدا، شهڕێک له نێوان ئازهربایجان و ئهرمهنستاندا روویدا (1905-1906). باپیرم لهگهڵ کورده موسڵمانهکانیتر بهشداری لهو شهڕهدا کرد.
لێکۆڵینهوه
قهیرانی ناسنامهی نهتهوهیی له باشووری قهفقاس
چارهنووسی ئێزدییهكانی ئهرمهنستان
نههرۆ زاگرۆس
ئێستا، ئهرمهنستانی دوای یهكێتی سۆڤیهت زۆر جیاوازه لهو شوێنهی جاران. ئهو كۆمهڵه ئێزدیانهی نیشتهجێی شار و شارۆچكه و لادێیهكانی ئهرمهنستانن، كه تاوهكو ئێستاش ههر به كوردی دهپهیڤن، دووچاری چهند گرفتێكی سیاسی و ئابووری و كۆمهڵایهتی بوون .ژانی ههموو گرفتهكانیش قهدهرێكی كوشندهی دروستكردووه كه رهنگه ئهم مێژووه پڕ له سهروهریهی ئێمهی كورد بهرهو ئاقارێكی نهمان ببات.
كێشهی ناسنامهی كوردبوونی ئێزدیهكانی ئهرمهنستان بابهتێكی سهرنجڕاكێش و ستهم ئامێزی سهرهكی ئهم نووسینهیه.
كێشهی ناسنامهی كوردبوونی ئێزدیهكانی ئهرمهنستان بابهتێكی سهرنجڕاكێش و ستهم ئامێزی سهرهكی ئهم نووسینهیه.
شوێنهوارناسی
بهپێی تازهترین لێکۆڵینهوهکانبۆکان پێتهختی ماناییهکان بووه
کۆنینهناسانی ئامریکایی لهمه پیشتر وای بۆ دهچوون که قهڵای "حهسهنلو" پێتهختی حکومهتی بههێزی سهرهتاکانی ههزارهی یهکهمی پ.ز، واتا ماناییهکانه و تا ئهم ساڵانهی دوایی زانیارییهکانی زانستی سهبارهت به لایهنه جۆراوجۆرهکانی ژیانی هۆزهکانی مانایی زۆر کهم بوو بهڵام لێکۆڵینهوهکانی شاندی قهڵایچی که تهنیا شاندێکی کۆنینهناسی بوون که له ههشت قۆناخدا له سهر ماناییهکان کاری زانستییان کردووه، زانیارێکی زۆری سهبارهت به شێوهی ژیان و بیناسازی و کولتوور و هونهر و رهوتی شارستانیهتی و شێوهی تێڕوانین و ڕێورهسم و ئایین و خواکانی مانایی خستهروو.
پزیشکی
نهخۆشیهکانی دهزگای چێکردن و ڕاماڵێنی میز (1)دوکتور کامران ئهمین ئاوه
گورچیلهکان دوو ئهندامن لهکهشمی باقله. لهبهشی پشتهوهی بهتاڵایی گهده (زگ) و کهمێک ژێرتر لهقهوزهی سینگ جێگیرن و دهکهونهئهم لاو ئهو لای بڕبڕهی پشت. ههر گورچیلهیهک نزیک بهیهک مێلیۆن کاناڵ یا گورچیلکهی (Nephron) ههیه. ئهم کاناڵانه پێکهێنهری بینا و ساختومانی گورچیلهن و کاری سهرکیی ئهو بینایهش بهڕێوهدهبهن.
پزیشکی
تازهکانی پزیشکیکۆ کردنهوه و وهرگێڕان: دوکتور کامران ئهمین ئاوه
(7)
● ڕهنگی کارامێل ومهترسی شێرپهنجه
● مردنی ناکاو وهک ئاکامی خواردنهوی نووشابهی وزهدار
● ئهلکۆل کوژهری ژماره یهکی جیهان
(6)
● پێوهندی تێکچوونی کاری ڕهگهکانی خوێن و نهخۆشیی ئالزهایمێر
● ویتامین ب و بهرگری لهنهخۆشیی ئالزهایمێر
● بهرگریی لهئاسم و کۆنتڕۆڵ یاخود دهرمانی ئالزهایمێر
(5)
● مهترسی نهخۆشی دڵ لهژنان و کاری پڕ لهسترێس
● خواردنهوهی نووشابه (ساردی) بهفروکتۆزی زۆر و بهرز بوونهوهی مهترسی نهخۆشی نقرس لهژناندا
● مامۆگراڤی ساڵانهو هێنانهخوارهوهی مهترسی ماستێکتۆمی لهژناندا
(4)
● کهڕیی بههۆی جگهرهکێشانی پاسیڤ
●ئالێرژی ماچ
●هاتنهخوارهوهی مهترسی شیرپهنجهی ڕیخۆڵه بهیارمهتی دۆزی کهمی ئاسپرین
(3)
● دهرفهتی دیتن بۆ کوێرهکان
● خواردنی گۆشتی سوور مهترسی شیرپهنجهی ههیه
● لهپ تاب دهتوانێ هۆی نهزۆکی پیاوان بێت!
(2)
● نهشتهرگهری پووک مهترسی سهکتهی مێشک و دڵ بهرز دهکاتهوه!
● ژێن دهرمانی بۆ چارهسهرکردنی خهمۆکی
● کارتێکهریی ژاری دووپشک لههێنانهخوارێی مهترسی سهرنهکهوتنی پێوهندی بای پهسی دڵ
● ژێن دهرمانی بۆ چارهسهرکردنی خهمۆکی
● کارتێکهریی ژاری دووپشک لههێنانهخوارێی مهترسی سهرنهکهوتنی پێوهندی بای پهسی دڵ
(1)
● پیاسهکردن بهرگری له چکۆلهبوونی مێشک و هاتنهخوارێی توانایی زهینی دهکا!
● منداڵێکی ساغ له پزێکی 20 ساڵه
● رؤڵی کامپیۆتر و تلهویزیۆن لهسهر نهخۆشی دهمار و ڕهوان له منداڵاندا
● خواردنی شووتی گوشاری خوێن دادهبهزێنێ
● ئالێرژی به مهوادی خۆراکی و بهرز بوونی ڕادهی هێرشی کوتوپڕی ئاسماتیک
● منداڵێکی ساغ له پزێکی 20 ساڵه
● رؤڵی کامپیۆتر و تلهویزیۆن لهسهر نهخۆشی دهمار و ڕهوان له منداڵاندا
● خواردنی شووتی گوشاری خوێن دادهبهزێنێ
● ئالێرژی به مهوادی خۆراکی و بهرز بوونی ڕادهی هێرشی کوتوپڕی ئاسماتیک
فهلسهفی
سهبارهت به كتێبی "مێژوو و وشیاری چینایهتی"
هادی محهمهدی
بههۆی بهلارێداچوونی ماركسیزم لهلایهن ستالینیزم و پارتهكانی پاشكۆیهوه، زۆربهی چهمك و بنهماكانی ماركسیزم و دیالكتیكی ماركسیستی چهواشهكران، زۆربهی بهرههمهكانی ئهندێشهی دیالكتیكی لهلایهن حیزبی توده (له ئێران) و حیزبی شیوعی (له عێراق) دوبلاژ كران، كه ههتا ئێستاش وهرگێڕهكانیان نهناسراون. كهوابوو ئهو چهمك و مفاهیمهی به درێژهی سهدهیك سوژهی كوردی و خهباتگێڕانی كوردی پهروهرده كردووه چهمك و بنهمای ستالینیستی بووه. وهك دهزانین ستالینیزم دابڕان و لادانه له ئهندێشهی دیالكتیكی و گهڕانهوه بۆ ئایدیۆلۆژی دۆگم و دیسپۆتیزمه.
فهلسهفی- ئایینی
رێبازی رزگاریتا مرۆڤ ههیه ئایین و دهستووریش زاڵه
حهزرهتی ئایهتوڵڵا شێخ محهمهد مهردووخی کوردستانی
له فارسییهوه: دوکتۆر تاهیر حیکمهت (د.ئازاد)
مهردووخ لهو سهردهمهدا خۆی له بواری "بیر کردنهوه" داوه، سهردهمێک که بهدهوری مێشک و هزری مرۆڤهکاندا حهوشهکێشرابوو و له دهرهوهی ئهو سنوورهدا بیرکردنهوه بهکوفر دهژمێردرا.
مهردووخ ئهو حهوشه و سنوورانه دهشکێنێ و بهپێی ئاستی بیری سهردهمی خۆی و بارودۆخی ناوچهکهی، خۆی له قهرهی پرسه"بڤهکان" دهدا. ئێمه چ بۆچووونهکانی پهسهند کهین یان نهکهین، ههر وهکو لهمێژووی دوور و درێژی فهلسهفه و بیرکردنهوهدا ههر وابووه و ههر واشه، دهبێ رێز له بیر و بیرکردنهوه و ههوڵی وڵامدانهوه(بهگشتی) بگرین و لهم بوارهدا دان بهوهدا بنێین که بهڕاستی مهردووخ جێی ڕێز و شانازییه.
بهشی یهکهممهردووخ ئهو حهوشه و سنوورانه دهشکێنێ و بهپێی ئاستی بیری سهردهمی خۆی و بارودۆخی ناوچهکهی، خۆی له قهرهی پرسه"بڤهکان" دهدا. ئێمه چ بۆچووونهکانی پهسهند کهین یان نهکهین، ههر وهکو لهمێژووی دوور و درێژی فهلسهفه و بیرکردنهوهدا ههر وابووه و ههر واشه، دهبێ رێز له بیر و بیرکردنهوه و ههوڵی وڵامدانهوه(بهگشتی) بگرین و لهم بوارهدا دان بهوهدا بنێین که بهڕاستی مهردووخ جێی ڕێز و شانازییه.
بهشی دووهم
بهشی سێهم
بهشی چوارهم
بهشی پێنجهم
بهشی شهشهم
مێژوویی
بۆ ئهوانهی بوونهته ئهسكوێی نهگونجاوی ههموو دیزهیهك
جهمال نهبهز
لێرهدا نامهیهكی رهوانشاد مامۆستا گیوی موكریانی دهخهمه پێشچاو، كه له كوردستانهوه، له مانگی تهممووزی 1977دا بههۆی هاوبیری هێژام مامۆستا فایهق عارفهوه، تهمهنی درێژبێ، ناردبووی بۆم بۆ بهرلین، كه ئهویش بهدهستیی گهیاندی پێم. ئهوه دوا نامهیه كه مامۆستا گیو له ژیانیدا نووسیوێتی، چۆنكه ماوهیهكی كورت دوای ئهوه كۆچیدواییكرد. ئهو سهردهمه كه تهممووزی 1977 بوو، دوو ساڵێك بهسهر ههرهسهكهدا تێپهڕیبوو. مامۆستا گیو، له نامهكهیدا دهنووسێ كه سێ ساڵ و نیو لهوهبهر(واته: له ساڵی 1973دا، كاتێك كه ههژار هێشتا له بهغدا له "كۆڕی زانیاری كورد"دا ئهندام بوو: ج.ن) فهرههنگێكی 1286 لاپهڕهیی فولسكاپی بهخۆڕایی داوه به "كۆڕ" بۆ چاپكردن.
... مامۆستا گیو دهبێژێ: "دهزانن كه ئهو پیر و نهخۆش و بێكهسه و زۆری نهماوه تهفروتوونه دهبێ و، پاش نهمانی وی، ئهوسا بهكهمێ دهسكارییهوه، بهناوی خۆیانی چاپدهكهن."
... مامۆستا گیو دهبێژێ: "دهزانن كه ئهو پیر و نهخۆش و بێكهسه و زۆری نهماوه تهفروتوونه دهبێ و، پاش نهمانی وی، ئهوسا بهكهمێ دهسكارییهوه، بهناوی خۆیانی چاپدهكهن."
مێژوویی
کورتهباسێک له سهر ژیانی:ئایهتوڵڵا محهمهد مهردووخی کوردستانی
هادی حوجهتوساداتی
"با، رووناکییهکان نهکوژێنینهوه تا بتوانین له رووناکیدا باشتر ههنگاو ههڵێنینهوه"
رۆژی 27ی رهجهبی 1279ی (ه.ق) یا ساڵی 1256ی ههتاوی، رووناکاییهک له کوردستان و له شاری سنهدا درهوشایهوه. شێخ محهمهد مهردووخی کوردستانی ناسراو به ئایهتوڵڵا مهردووخ، کوڕی عهبدولموئمین که ئهو کات پێشنوێژی ههینی شاری سنه بوو، له دایک دهبێ.
ناوبراو سهرهتا له لای باوکی فێری خوێندن و زانستهکانی ئهودهم دهبێ، پاشان دهچێته لای مامی خۆی، شێخ عهبدوڕڕهحمان و درێژهی به خوێندن دهدات. دواتریش له لای شێخ محهمهدی لۆنی پهرهی به زانیاریهکانی دا. له تهمهنی 16 ساڵهییدا دهبێته ئیمامی جومعهی شاری سنه و هاوکات ههوڵی تهواو کردنی زانیاریهکانی له ههموو بوارێکدا دهدات. ههربۆیهش له کهم تهمهنیدا دهبێته ههڵبژاردهی ههموو مامۆستایانی ئهو سهردهمه.
زمانناسی
زمانناسی و تیۆری دهروونشیكاری لاکانئهحمهد غوڵامی
له سهدهی نۆزده بهملاوه فهلسهفهی زمان له ئهندیشهی كۆمهڵێك فیلسووف وهك بابهتێكی نوێ له فهلسهفهدا رهچاو كراوه، هێردێر، فریگه، مێرڵۆپۆنتی، هایدگێر، ویتگنشتاین، لاكان، دریدا، لیوتار و... كاریگهریهكی زۆریان له سهر فهلسهفهی زمان و زمانناسی داناوه؛ لهم ناوهدا رۆڵی فردینان دۆسۆسۆر(1913-1857) وهك یهكهمین كهس كه باس له نیشانهناسی هێنایه ناو باسی فهلسهفیهوه یهگجار گرینگه. سۆسۆر نیشانهناسیsemiology به زانستی توێژینهوهی سیستمی دلالهته ماناییهكان دادهنێ كه زمان یهكێكه لهو سیستمانه، واته به رای سۆسۆر زمان بهشێكه له زانستی نیشانهناسی.
پزیشکی
اثرات زیانبخش و ناهنجار سیگاردکتر مصطفی جراحیان
گياه تنباکو از طرف بوميان قاره آمريکا در دوران باستان کشف شد. مصرف گياه تنباکو پس از کشف آمريکا به وسيله کريستف کلمب بين ملتهاي ديگر گسترش يافت. اروپاييها استفاده از گياه تنباکو را از بوميان آموختند و در اواسط قرن هفدهم، مصرف تنباکو بطور گسترده در اروپا رواج يافت. نيکوتين ماده دارويي موجود در برگهاي تنباکوست . اين ماده محصول متابوليک اصلي گياه تنباکوست.
نيکوتين سبب آزاد شدن موادي در بخش مرکزي غده فوق کليه مي گردد که موجب افزايش ضربان قلب و فشار خون مي شود. از سوي ديگر نيکوتين سبب تحريک سيستم عصبي مرکزي گشته و موجب ترشح ماده ای شیمیایی به نام دوپامین (Dopamin) از طرف سلولهای مغزی میگردد و این حس لذت روحی و جسمی در بدن ایجاد میکند. مقادير محدود نيکوتين ايجاد لرزش ومقادير زياد آن تشنج ايجاد مي کند. نيکوتين به آساني توسط دستگاه تنفسي، غشاهاي دهاني و پوست جذب مي گردد و سبب کندي انتقال پيامهاي عصبي ميگردد. سيگارهاي معمولي بين ۵/۱-۱ ميلي گرم ، سيگارهاي سبک ۱-۵/۰ ميلي گرم و سيگارهاي بسيار سبک کمتر از ۵/۰ ميلي گرم نيکوتين دارند.
نيکوتين سبب آزاد شدن موادي در بخش مرکزي غده فوق کليه مي گردد که موجب افزايش ضربان قلب و فشار خون مي شود. از سوي ديگر نيکوتين سبب تحريک سيستم عصبي مرکزي گشته و موجب ترشح ماده ای شیمیایی به نام دوپامین (Dopamin) از طرف سلولهای مغزی میگردد و این حس لذت روحی و جسمی در بدن ایجاد میکند. مقادير محدود نيکوتين ايجاد لرزش ومقادير زياد آن تشنج ايجاد مي کند. نيکوتين به آساني توسط دستگاه تنفسي، غشاهاي دهاني و پوست جذب مي گردد و سبب کندي انتقال پيامهاي عصبي ميگردد. سيگارهاي معمولي بين ۵/۱-۱ ميلي گرم ، سيگارهاي سبک ۱-۵/۰ ميلي گرم و سيگارهاي بسيار سبک کمتر از ۵/۰ ميلي گرم نيکوتين دارند.
ئهنفلۆنزای بهرازSwine flu
دوکتور کامران ئهمین ئاوه
ئهنفلۆنزای بهراز نهخۆشیهکی گیرۆی دهزگای ههناسهی بهرازه. هۆی ئهم نهخۆشیه ڤیروسی ئهنفلۆنزای بهراز له چهشنی ئایه (influenza A «H1N1»virus). له کاتی ئاساییدا ئهم نهخۆشیه تایبهت به بهرازه، بهڵام به هۆی گۆڕانی (مۆتاسیونی) ئهم ڤیروسه، دهتوانێ ببێته هۆی نهخۆشی مرۆڤ و له رێگای ههناسهوه (کۆخه و پشمین) له کهسێکهوه به کهسێکی تربدرێ. لهوه دهچێ دهست له دم و لوتدان ئهویش پاش پێوهندی لهگهڵ شتێک که ئهم ڤیروسهی له سهر بێت دهتوانێ هۆی راگواستنی ئهم نهخۆشیه بێت.
بۆ یهکهم جار له جیهاندا و بهبهشداری پسپۆرێکی کورد تاقیدهکرێتهوه
شێوهیهکی نوێ بۆ دهرمان کردنی شێرپهنجه
دهرمانی شێرپهنجه مژارێکی گرینگی لێکۆڵینهوهکانی جیهانی پزیشکی و بیۆلۆژییه. لهو بوارهدا وێڕای زۆر ناوهندی لێکۆڵینهوهی جیهانی، ماوهی 15 ساڵه له ناوهندی زانستی هایدێلبێرگی ئاڵمانیا، بێوچان له بواری گهشهپێدان و دهوڵهمهندکردنی واکسیناسیۆنی خانهکانی تومۆری خۆیی، لێکۆڵینهوه دهکرێ و شێوهیهک که لێرهدا به ناوی شێوهی ژین دهرمانی و واکسیناسیۆن به ڤیروس ناو بردراوه، تا رادهیهکی زۆر سهرکهوتوو نرخێندراوه. به خۆشیهوه یهکێک له بهشدارانی ئهو لێکۆڵینهوه کورده (بهڕێز دوکتور مستهفا جهڕاحیان)، له گهڵ داوای سهرکهوتن بۆ ئهو بهڕێزه، هیوادارم بهڕێوهچوونی پڕۆژهیهکی ئهوتۆ که له ژێر چاوهدێری پڕۆفسۆر شیرماخێری ئاڵمانیدایه، رێی بکهوێته کوردستان و پزیشکان و بیۆلۆژیست و پاتۆلۆگهکانی کورد یارمهتیان بدهن که بێگومان خزمهتێکی گهورهیه.
دوکتور مستهفا جهڕاحیان بهتایبهت بۆ خوێنهرانی ماڵپهڕی راڤه، بهکورتی ئاماژه بهو شێوازه دهکات و لێرهدا وهرگێڕدراوهکهی بهکوردی پێشکهش بهخوێنهرانی دهکهم.
دوکتور تاهیر حیکمهت
دوکتور مستهفا جهڕاحیان بهتایبهت بۆ خوێنهرانی ماڵپهڕی راڤه، بهکورتی ئاماژه بهو شێوازه دهکات و لێرهدا وهرگێڕدراوهکهی بهکوردی پێشکهش بهخوێنهرانی دهکهم.
دوکتور تاهیر حیکمهت
مێژوویی
کڕۆنۆلۆگیای دێرۆکیی تهشهنهی هۆزه تورکهکان به ڕۆژههڵاتی ناوهندداله ئهڵمانییهوه / ئهنوهر محهمهد ئهحمهد
چهند وتهیهکی پیویست:
بێشک ههڵوێست و بۆچوونی سیاسهتی ئهمڕۆی دهستهڵات و سیستهمی دهوڵهتی تورکیا، له ههمبهر کورد و مافهکانیدا، ڕوون و ئاشکرایه. ئهوان بێپهرده، دژی ههر مافێکی نهتهوهیی و کولتووری کوردن.
یهکێک له خاڵه سهرهکیهکانی وڵاتانی ئهوروپای هاوبهشیش که بهسهر تورکیایدا دهسهپێنن، باوهڕ هێنانی تورکیایه به ههبوونی کهمایهتیهکان ـ وهک کورد ـ ئهوجا ڕهچاوکردنی مافه نهتهوهیی و کولتوریهکان.
تورکیا له ساتێکدا باس له کۆماری تورکی له قوبرس دهکات. پارێزگاری له مافی کهمه نهتهوه تورکزبانهکانی بولگاریا، هێرتسی گۆڤینا و کوردستان ـ که نیوهیان کوردن ـ دهکات، کهچی به پێچهوانهی ئهو ههڵویستهی، که بۆ سیاسهتی نێودهوڵهتی شایانی قبووڵ نییه!، دژی ههر مافێکی کورده له ناو نیشتمانی خۆیدا که کوردستانه؟ وڵاتانی ئهوروپایش ئهم سیاسهته دووفاقهییه نادروست و نا دیموکراتیهی دهستهڵاتی تورکیایان، لا پهسهند و قبووڵ نییه.