ئارشیڤی کۆمهڵایهتی
حهرامكردنـی خۆشهویستی له زانكۆكانی كوردستاندا
نهوزاد جهمال
سهدهمین ساڵیادی ههشتی مارس و ئێستاش ئێمه چهنده كارمان زۆرماوه!
به بۆنهی 25 نوامبر ساڵڕۆژی بهرهنگاربوونهوه له گهل توند و تیژی دژ به ژنان
ژن له گهمارۆی بازنهی پۆڵایینی یاسا و ڕێساكانی ئایینی ئیسلامدا
سهنتهری ژنانی كورد له كۆڵن/ ئاڵمانیا
راگهیهندراوى کومیتهى ئافرهتانى سازمانی خهبات
به بۆنهى 25ى نوامبر رۆژى جیهانى بهرهنگاربوونهوهى توندوتیژى دژى ژنان
10هاووڵاتی هەرێمی كوردستان تووشی ئایدز بوون و دووانیان مردن
ژمارهی تووشبووان به نهخۆشییه سێكسییهكان له ههرێمی كوردستان دهگاته 10 ههزار كهس
هێمن بابان رەحیم
كهمپینی مهلاکانی باشووری کوردستان بۆ
جیاكردنهوهی كچان و كوڕان له خوێندگهکان
راپوڕت
له باشووری کوردستان
رێكخراوێك كار بۆ نەهێشتنی هاوسەرگیری بەزۆر دەكات
نەجیبە محەممەد
بە بۆنەی 1 یونی، رۆژی جیهانی منداڵان
لە بن میچی ئەمنی ماڵەکانی ئێمە
بهربهرهکانی دژی دهستدرێژی سێکسی بۆ سهر منداڵان
با 8ی مارس بکهینه سهرهتایێک بۆ پرسیارکردن و بهخۆداچونهوه!
ئاوڕێک له ڕابردوو، تیشکێک له سهر داهاتوو
به بۆنهی ڕۆژی جیهانی منداڵ
راگهیاندنی گروپێک له منداڵانی کار
ئێمه منداڵین، پێمان دهڵێن منداڵی کار، منداڵانی ههژاری و نهبوونی ، منداڵانی سهرشهقام، تکایه منداڵیهکهمان بدهنهوه!
جنس (ژێندێر) و دهسهڵات
تێروانینێكی باڵاتر له جنس
شههلا دهباغی
بهبۆنهی ساڵوهگهڕی مهرگی دۆعا
ئهو کیژه کوردهی که به دڕندانهترین شێوه کوژرا
بهیادی "دۆعا"
کارتێکهری فیلم، گۆرانی و کایهی گرژی ویدیۆیی
له سهر بیر و ئاکاری منداڵان و گهنجان
د. کامران ئهمین ئاوه
سهنتهری ژنانی کورد له شاری کۆڵنی ئاڵمان
بۆ دهستهبهر کردنی بهرژهوهندیه کۆمهڵایهتی، ئابووری و سیاسیهکان دهبی ژنان و پیاوانی ڕۆشنبیری کۆمهڵگا قۆڵ ههڵماڵن
حهرامكردنـی خۆشهویستی له زانكۆكانی كوردستاندا
نهوزاد جهمال
بههۆی گۆڕانه خێراكانی نێو كۆمهڵگهی كوردییهوه، خۆشهویستی بهرهو بێ رێزی و جێگهی گومان دهچێ تاوهكو رادهی سڵ لێكردنهوه. بۆیه جێگهی پرسیاره كه ئاخۆ ئهو هۆكارانه چین وادهكهن خۆشهویستی له قهیراندا بێ. لهو روانگهیهوه دهمهوێ تیشكێك بخهمهسهر بڵاوكراوهیهك كه لهزانكۆكانی ههولێر پێش 14-2 بهناوی “حهقیقهتی جهژنی ڤالانتاین“ بهنێو قوتابیاندا بڵاوكرایهوه. لهڕاستیدا ئهو بڵاوكراوهیه هۆكاری ئایینی وهك گوشارێك بۆ سهر بههای خۆشهویستی بهكاردههێنێ لهڕێگهی حهرامكردنی رۆژی خۆشهویستییهوه.
سهدهمین ساڵیادی ههشتی مارس و ئێستاش ئێمه چهنده كارمان زۆرماوه!
پێشکهش بهو گوڵانهی بهختی پشكووتنیان نهبوو، بهو گوڵانه كه لهو دیو شوشهی زستانهوه به باڵای بهرزی ئازارهكانیانهوه پهیامی كۆتایی پێهێنان به دروێنهی گوڵ و مانایكی نوێیان بۆ وهرزی ژیانهوه هێنا.
به بۆنهی 25 نوامبر ساڵڕۆژی بهرهنگاربوونهوه له گهل توند و تیژی دژ به ژنان
ژن له گهمارۆی بازنهی پۆڵایینی یاسا و ڕێساكانی ئایینی ئیسلامدا
سهنتهری ژنانی كورد له كۆڵن/ ئاڵمانیا
پێوهندی نێوان توند و تیژی له گهڵ ژنان و ئایینی ئیسلام ههر به پێی ئایهتهكانی قورئان ئهوهنده قووڵ و بهر فراوانه كه له مهودای تێپهڕ بوونی زمهنێكی دوور و درێژدا بۆته هێمایێكی ڕازاوه بۆ ئایینی ئیسلام. ئهگهر لێکدانهوهێکی زانستی لهسهر ئایینی ئیسلام بکهین و بچینه ناو ناخی ئهم ئایینهوه، ئهگهر بین و مهسهلهی ژن لهم ئایینه ههڵاوێرین لهوانهیه ئیتر شتێکی ئهوتۆ بۆ باسکردن لهم ئایینهدا نهمێنێت.
راگهیهندراوى کومیتهى ئافرهتانى سازمانی خهباتبه بۆنهى 25ى نوامبر رۆژى جیهانى بهرهنگاربوونهوهى توندوتیژى دژى ژنان
بههێزترین هۆ بۆ بهرێوهچوونى توندوتیژى لهدژى ژنان و مانهوهى سێبهرى ستهم به سهر ئافرهتانهوه، دهسهڵاتى سیاسی و یاساکانى حکوومهته. ههڵبهت چهوسانهوه و توندتیژى دژى ژنان ریشهى، لهکهلهپوور و داب و نهریتى دواکهوتووانه و دژه ژنى کۆمهڵگا ههیه و دیاردهى پیاوسالاریش لهراست هێشتنهوهى دۆخى نالهبارى ئافرهتان وهکوو خۆى بێ باندۆر نهبووه و بهردهوام لهمپهرێک لهبهردهم پێگهیشتن و وریابوونهوه و گهیشتنى ژنان به مافهکانی بووه
10هاووڵاتی هەرێمی كوردستان تووشی ئایدز بوون و دووانیان مردن
ژمارهی تووشبووان به نهخۆشییه سێكسییهكان له ههرێمی كوردستان دهگاته 10 ههزار كهس
هێمن بابان رەحیم
ساڵانە 100 هەزار پشكنین بۆ نەخۆشییە سێكسییەكان لە هەرێمی كوردستان دەكرێ و بەتایبەت لەو كەسانەی كە گومانیان لەسەرە" لەوانەی زۆر خوێن دەدەن، بۆ ئەوەی بزانین كە ئایا ئەو كەسانە هەڵگری ڤایرۆسەكەن یان نا، ئەوانەی زۆر گورچیلە دەشۆن، ئەوانەی لەسەر كرداری سێكسی دەستگیردەكرێن، ئەوانەی لە دەرەوە دێنە ناو كوردستان، جگە لەو كرێكارانەی لە شوێنە گشتییە گەورەكان كاردەكەن، بەندكراوەكان، بەتایبەت ئەوانەی لەسەر كرداری سێكسی دەگیرێن، ئەوانەی نەخۆشی هەوكردنی جگەریان هەیە، ئەوانەی نەخۆشی سیلیان هەیە."
كهمپینی مهلاکانی باشووری کوردستان بۆ
جیاكردنهوهی كچان و كوڕان له خوێندگهکان
راپوڕت
له قهزای دهربهندیخان، مهلا و هێندێ له باوكانی خوێندكاران داوای لێك جیاكردنهوهی كچان و كوڕانی تازه پێگهیشتوو دهكهن له خوێندنگهكاندا. داواكارهكان كهمپینێكیان بۆ سهپاندنی داواكهیان پێكهێناوه و داوا دهكهن بهپێی "شهرع و دهستووری ئیسلامی پرۆسهی خوێندن بهڕێوهبچێ". ئهو كهسانهی داوای لێك جیاكردنهوهكهیان كردووه پاساوی داوونهریت و خراپبوونی پرۆسهی خوێندن دههێننهوهو لهو باوهڕهدان بهو ههنگاوه "حورمهتی منداڵهكانیان دهپارێزن".
له باشووری کوردستان
رێكخراوێك كار بۆ نەهێشتنی هاوسەرگیری بەزۆر دەكات
نەجیبە محەممەد
● رێكخراوی كۆمەڵەی گەشەپێدانی خەڵك PDA بۆ بەرەنگاربوونەوەی هاوسەرگیری بەزۆر، پرۆژەیەك ئەنجامدەدات.
● هاوسەرگیریی بەزۆر لەڕووی یاساییەوە تاوانە و نابێت ئەنجام بدرێت، بەڵام هەندێ كەس لە دەرەوەی دادگا ئەنجامی دەدەن.
● بەپێی یاسای باری كەسێتی كە ساڵی رابردوو لە پەرلەمانی كوردستان هەموار كرایەوە، رێگە بە مارەكردنی ژن نادرێ لە دەرەوەی دادگا.
● "تەنها هەندێ مەلا نەبێت كە وەزارەتی ئەوقاف دیارییان دەكات بۆیان هەیە كچ و كوڕ لەیەكتری مارەبكەن."
● هاوسەرگیریی بەزۆر لەڕووی یاساییەوە تاوانە و نابێت ئەنجام بدرێت، بەڵام هەندێ كەس لە دەرەوەی دادگا ئەنجامی دەدەن.
● بەپێی یاسای باری كەسێتی كە ساڵی رابردوو لە پەرلەمانی كوردستان هەموار كرایەوە، رێگە بە مارەكردنی ژن نادرێ لە دەرەوەی دادگا.
● "تەنها هەندێ مەلا نەبێت كە وەزارەتی ئەوقاف دیارییان دەكات بۆیان هەیە كچ و كوڕ لەیەكتری مارەبكەن."
بە بۆنەی 1 یونی، رۆژی جیهانی منداڵانلە بن میچی ئەمنی ماڵەکانی ئێمە
بهربهرهکانی دژی دهستدرێژی سێکسی بۆ سهر منداڵان
دەبێت گۆپکی مەمکی هەرکانیاوێک، ئامێزی دەریای نوری هەر هەڵاتنێکی خۆر، چرۆی خەملیوی هەر بەهارێک و ئاوەنگی بەربەیانی دەستپێکی هەر بەیانێک ڕێگایێکی ئەستێرەچندراو بێت بەرەو ئاسو...
فێربووم بەخشەندە بم، فێر بووم لە گەڵ ئەم وشەیە گەورەبم و لە ناو قامووسی لاپەڕە ژاکاوەکانی تاراوگەی ژیان بێنەخشێنم و لە ناخەوە هەڵیگرم، پەروەردەی کەم، بەڵام، گوڵم! هیچ کاتێک ناتوانم بەرانبەر بە ئەوانەی کە ڕوخساری ناسکی ژیانی تۆ دەڕوشێنن بەخشەندەبم، ناتوانم بەخشەندەبم بەرانبەر ئەو کەسانەی کە شیرینترین ساڵەکانی ژیانی تۆ تاڵان دەکەن و دەیفەوتێنن!
فێربووم بەخشەندە بم، فێر بووم لە گەڵ ئەم وشەیە گەورەبم و لە ناو قامووسی لاپەڕە ژاکاوەکانی تاراوگەی ژیان بێنەخشێنم و لە ناخەوە هەڵیگرم، پەروەردەی کەم، بەڵام، گوڵم! هیچ کاتێک ناتوانم بەرانبەر بە ئەوانەی کە ڕوخساری ناسکی ژیانی تۆ دەڕوشێنن بەخشەندەبم، ناتوانم بەخشەندەبم بەرانبەر ئەو کەسانەی کە شیرینترین ساڵەکانی ژیانی تۆ تاڵان دەکەن و دەیفەوتێنن!
با 8ی مارس بکهینه سهرهتایێک بۆ پرسیارکردن و بهخۆداچونهوه!
ئاوڕێک له ڕابردوو، تیشکێک له سهر داهاتوو
مهبهست له باسکردنی ئهم کورتهیه له مێژوی خهباتی ژنانی دنیا ئهوهیه که هێما بدهینه سهر ئهو خاڵهی که له ناو کۆمهڵگای ئێمهدا بۆشایێک بهدی دێت که باس له تێکههڵچوون و ململانێی سوننهت و مودڕنیته دهکات کهلێنێک که فهرقی کولتورهکانی تیادا زهق دهبێتهوه و زۆر جاریش پێوست ناکات دهسهڵاتێک له سهرهوه به زهخت و گوشار دایبسهپێنێ، چونکه ئهو کۆمهڵگایه وا پهروهرده بووه که وردبوونهوه و بیرکردنهوه له دهرهوی ئهو چوارچێوه دیاریکراوهدا تابۆیه...
به بۆنهی ڕۆژی جیهانی منداڵ
راگهیاندنی گروپێک له منداڵانی کار
ئێمه منداڵین، پێمان دهڵێن منداڵی کار، منداڵانی ههژاری و نهبوونی ، منداڵانی سهرشهقام، تکایه منداڵیهکهمان بدهنهوه!
ئێمه دهمانههوێ وهرزهکانی ژیان ئاسایی تێپهڕ بکهین، دهمانههوێ ئاسایی له ئامێزی وهرزهکانی ساڵدا پهروهرده بین، دهمانههوێ له گهڵ تریقهی خۆری دهمهوبههار به ڕووی ڕوخساری زهوی، بهرهوڕوی ژیان تریقه لێ بدهین، له گهڵ شهقهی باڵی باڵنده کۆچهرهکان بگهینه تهلاری ئاواتهکان و بهرهو ئامێزی وڵاتی خۆر بگهڕێینهوه.
جنس (ژێندێر) و دهسهڵاتتێروانینێكی باڵاتر له جنس
شههلا دهباغی
دیتنی ژن وهك جنس، له ستروكتووری پیاوسالاردا، له گیروگرفتهكانی سهرهكییه. شێوهی ژیان و ڕۆڵی ئێمه به جنس (سێكس)، واته ژنبوون یان پیاوبوونمان گرێدراوه. ژن و پیاو دهبێ ئهركهكانیان بهپێی كولتوور و قهرارداد ڕاپهڕێنن. له دابهشكردنی ڕۆڵ و دهسهڵاتدا، ژن "جنسی دووههم"ه و له خوارهوهی ههرهمی دهسهڵات دایه. ئهو ژنانهش كه خاوهنی دهسهڵاتن (دهسهڵاتی سیاسی) به گشتی دهستووری پیاوسالاری بهڕێوهدهبهن.سیستێمی پیاوسالار دوو جۆره تایبهتمهندی له ژن و پیاودا پێكدێنێ:
1. پیاو نابێ ژان و خهم بدركێنێ، دهبێ ههست نیشان نهدا و ئهركی پیاوانهی خۆی ڕاپهڕێنێ. ئهمه سیمای بوونهوهرێكی دڵڕهق دهشووبهێنێ.
2. ژن وهك بوونهوهرێكی لاواز، حهساس و پاسیڤ.
1. پیاو نابێ ژان و خهم بدركێنێ، دهبێ ههست نیشان نهدا و ئهركی پیاوانهی خۆی ڕاپهڕێنێ. ئهمه سیمای بوونهوهرێكی دڵڕهق دهشووبهێنێ.
2. ژن وهك بوونهوهرێكی لاواز، حهساس و پاسیڤ.
بهبۆنهی ساڵوهگهڕی مهرگی دۆعا
ئهو کیژه کوردهی که به دڕندانهترین شێوه کوژرا
بهیادی "دۆعا"
کاتێک به ههڵکهوت فیلمی بهردهبارانی دۆعام بینی، سهرهتا عهبهسام. تهزوویهک به لهشمدا هات و تاسام. نهمدهزانی بهرد و بلووکهکان ببژێرم که یهک یهک و به یهکهوه به سهر ئهو جهسته لاواز و ناسکهدا دهبارین، یان به روانینی کاتژمێرهکهم، چرکهساتهکان ببژێرم که ئهو جهسته تا کهی بهرگه دهگرێ و مهلی رۆحی دهرباز دهبێ. وا تهزیبووم که توانای ئهو ئهرکانهم نهمابوو. تهنیا ئهوهندهم پێکرا، ههرچی تهڕایی له لهشمدا ههیه له دهممدا کۆی کهمهوه تا بیکهم به تف و به روخساری ئهو ههموو نامرۆڤایهتیهیدا کهم.
تاهیر حیکمهت
تاهیر حیکمهت
بهبۆنهی رۆژی جیهانی ژن
بڵهی ئاسمان لهو دیو شوشهی فرمێسکهوه لهکاتی دهسپێکی ساڵی تازه چۆن ببیندرێ؟
پێم دەلێن هەڵفره
ههمیشه دهمگوت هەڵڵفرین ڕازاوەترین ووشەیە كە تەنها قەڵهمهکان دەوێرن بی نوسنەوە چۆن ئەمن دەتوانم هەڵبفرم له كاتێكدا كەتەواوی باڵندەكان باڵیان چندراوە،"
بەڵام ئێستا دەڵیم، هەموو كاتێك دەتوانین هەڵفڕین ، بەبێ باڵیش، بەباڵی ئەندیشە و باوەر دەتوانین ڕیگای لوتكە ببڕین، باڵ بکێشینه سەر ئاسوو، تیشك بخهینه سهر ڕۆباری ژیان، ئێستا دهڵێم ههڵفڕین تهنها ووشه نیه بنوسرێتهوه، ههڵفڕین پهیامی دیاری کردنی چۆنیهتی وهرزهکانه، دهرفهته بۆ نوسینی ووشهکانی بهختهوهری و ژیانهوه.... و چرۆ کردن...»»»»
بڵهی ئاسمان لهو دیو شوشهی فرمێسکهوه لهکاتی دهسپێکی ساڵی تازه چۆن ببیندرێ؟
پێم دەلێن هەڵفره
ههمیشه دهمگوت هەڵڵفرین ڕازاوەترین ووشەیە كە تەنها قەڵهمهکان دەوێرن بی نوسنەوە چۆن ئەمن دەتوانم هەڵبفرم له كاتێكدا كەتەواوی باڵندەكان باڵیان چندراوە،"
بەڵام ئێستا دەڵیم، هەموو كاتێك دەتوانین هەڵفڕین ، بەبێ باڵیش، بەباڵی ئەندیشە و باوەر دەتوانین ڕیگای لوتكە ببڕین، باڵ بکێشینه سەر ئاسوو، تیشك بخهینه سهر ڕۆباری ژیان، ئێستا دهڵێم ههڵفڕین تهنها ووشه نیه بنوسرێتهوه، ههڵفڕین پهیامی دیاری کردنی چۆنیهتی وهرزهکانه، دهرفهته بۆ نوسینی ووشهکانی بهختهوهری و ژیانهوه.... و چرۆ کردن...»»»»
کارتێکهری فیلم، گۆرانی و کایهی گرژی ویدیۆییله سهر بیر و ئاکاری منداڵان و گهنجان
د. کامران ئهمین ئاوه
پێشکهوت و دهستکهوتهکانی سهرسوورهێنهری تکنۆلۆژی له نیوسهدهی رابردوودا بۆته هۆی گۆڕانکاریهکی مهزن له شێوازی ژیانی گهلانی دونیادا. بێگومان ههرچهشنه ئاڵوگۆڕ و دهستکهوتهکانی زانستی ـ فهنی به پێی به کارهێنانیان دهتوانن کارتێکهرێکی دوولایهنانهی ـ دژبه یهک له ژیانی رۆژانهی خهڵکدا ههبێ. له بهر دهست بوونی کامپیوتێر نه تهنیا تهواوی سنوورهکانی جوغراڤیایی ـ سیاسی دونیای تێکشکاندووه و بواری پێوهندی گهلانی جیهانی بۆ بهدهست هێنانی ئاخرین دهستکهوتهکان و ئاڵوگۆرهکانی زانستی، سیاسی، کۆمهڵایهتی، ئابووری و کولتووری پێکهێناوه، هاوکات بۆته هۆی مهترسی ڵه بوارهکانی سهلامهتی رووحی، ئاکار و رهفتاری کۆمهڵایهتی، دهرس خوێندن بۆ منداڵان و لاوان.
کارتێکهریی ماڵوێرانکهر و تێکدهری فیلمگهلی گرژی تلهویزیۆن، کایه جۆراوجۆرهکانی ئینتێرنێت ـ ویدیۆیی و گۆرانیهکانی متاڵ له سهر منداڵان و گهنجان و لاسهنگی رهوانی ـ لهش وهک بهرههمی ئهوان، بۆته هۆی پێکهاتنی نهخۆشیگهلێک وهکو "سیندرۆمی ئینتهرنێت" و سێندرۆمی جیهانی ناپاک.
وتووێژ
سهنتهری ژنانی کورد له شاری کۆڵنی ئاڵمان
بۆ دهستهبهر کردنی بهرژهوهندیه کۆمهڵایهتی، ئابووری و سیاسیهکان دهبی ژنان و پیاوانی ڕۆشنبیری کۆمهڵگا قۆڵ ههڵماڵن
توندوتیژی دژی ژنان و دابین کردنی مافی یهکسان بۆ ههر مرۆڤێک، بابهتێکی گرینگ و جێی سرنجه له ههمووی جیهاندا و به تایبهت له وڵاتی ئێمه. سهبارهت به بوار و چلۆنایهتی چالاکی و خهبات له پێناو ئهم گرینگهدا، چهند پرسیارمان ئاڕاستهی چالاکانی ئهم بواره کرد که سهرهتا سهنتهری ژنانی کورد له شاری کۆڵنی ئاڵمان که له مێژه لهو بوارهدا چالاکی دهنوێنن وناویان ئاشنایه، به دڵ ئاوهڵاییهوه وڵامیان داینهوه که به سپاسهوه دهیخهینه بهر دهستتان.