تعارض مردم و دولت
دکتر عبدالله ابریشمی
دکتر عبدالله ابریشمی
از ویژگی سیستم های نوین حاکمیت و دولت در ممالک توسعه یافته، تفاهم مردم و دولت است. این امر فرایند رفتار و نگرش های دموکراتیک همهجانبه از طرف دولت و مردم است. مردم آن کشورها فارغ از هر انگیزه و گرایشی: اعم از خودکامگی مدیران، اصول ایدئولوژیک یا فرامین مقدس و آیینی، پایههای ساختاری دولت وحاکمیت را بر منافع شهروندان خود بنا کردهاند، آنان با توسل به امکانات قانونی - که مردم در وضع آن ها نقش اساسی داشته و دارند- می توانند مدیریت دستگاههای دولتی را برای مدتی معین به افراد شایسته بسپارند و در این مدت هم، بر نحوهی کار این مدیران نظارت داشته باشند. در چنین سیستمی دولت و مردم نه تنها معارض هم نیستند، بلکه همدیگر را تقویت می کنند. دولت و مردم در هدایت امورو توسعهی همهجانبه و دفاع از منافع کشور از هیچ تلاشی فروگذار نیستند. در چنین کشورهایی مبانی اقتدار دولت بر اساس اصول دمکراسی با خواست ها و تمایلات اکثریت جامعه با حفظ حقوق اقلیت ها همخوانی دارد. در این کشورها اقتدار حاکمیت از ارادهی مردم و امکانات موجود نشأت می گیرد؛ فراتر از اردهی مردم، هیچ نیرویی نمی تواند در هدایت و مدیریت جامعه و کشور نقشی داشته باشد؛ اما در کشورهایی که مبنای ساختاری و سازمانی حاکمیت و نهادهای وابسته به دولت، بر اساس اصول شناخته شدهی دمکراسی (بهسان کشورهای توسعه یافته) قرار نگرفته است، دولت خود را در برابر مردم پاسخگو نمی داند، بلکه دستگاه دولت از اصول ایدئولوژیک یا آئینی یا خودکامگی مدیریت پیروی می کند. با این حال مردم این کشورها نیز به سبب ارتباطات گسترده و سریع جهانی، از اوضاع کشورهای دیگر و توسعه یافته آگاه می شوند. آنان بدون توجه به تضاد ساختاری دولت خویش با سیستم های مدیریتی ممالک توسعه یافته و دمکرات، اغلب خواهان عملکرد دولت خویش به سان کشورهای مذکور هستند. به این سبب زمامداران این کشورها رسانههای پیشرفتهی جهان- چون انترنت و تلویزیون- را بزرگترین دشمن خودکامگی خویش تلقی می کنند. اما این دولت ها نمی توانند به طور کامل مردم را از دستیابی به اطلاعات محروم کنند... در نتیجه بروز اختلاف و تعارض میان مردم این کشورها و دولت، فراشدی اجتناب ناپذیر است. هرچند در قوانین اساسی بیشتر این کشورها نیز راهکار رفع اختلاف پیش بینی شده است، اما این قوانین از جانب زمامداران به گونهی دلخواه تفسیر می شوند یا نسبت به اجرای آن ها بی اعتنا هستند.
کوتاه سخن: در جهان امروز،
هماهنگی دولت و مردم از ویژگی های عصر نوین است. اختلاف و تعارض دولت و مردم، از تضاد ساختاری حاکمیت با سیستم های نوین ناشی می شود. اگر ساختار دولت و حاکمیت بر مبنای ارزش های نوین و همهجانبهی دمکراسی قرار نگیرد، نمی تواند رضایت مردم را به دست آورد. دولت هایی که به جای عنایت به خواست و ارادهی مردم، از موازین دلخواه، ایدئولوژیک و یا آیینی پیروی می کنند، دست کم نمی توانند از تعارض با بخش بزرگی از شهروندان اجتناب کنند.
کوتاه سخن: در جهان امروز،
هماهنگی دولت و مردم از ویژگی های عصر نوین است. اختلاف و تعارض دولت و مردم، از تضاد ساختاری حاکمیت با سیستم های نوین ناشی می شود. اگر ساختار دولت و حاکمیت بر مبنای ارزش های نوین و همهجانبهی دمکراسی قرار نگیرد، نمی تواند رضایت مردم را به دست آورد. دولت هایی که به جای عنایت به خواست و ارادهی مردم، از موازین دلخواه، ایدئولوژیک و یا آیینی پیروی می کنند، دست کم نمی توانند از تعارض با بخش بزرگی از شهروندان اجتناب کنند.